Zima w górach jest magiczna, ale potrafi być też bezlitosna dla tych, którzy zlekceważą oblodzone podejścia. Wybór odpowiedniego sprzętu pod buty to nie tylko kwestia wygody, co Twojego bezpieczeństwa (i zdrowia Twoich kolan).
Zanim wyruszysz na szlak, sprawdź, czy do Twojego plecaka powinny trafić gumowe nakładki, turystyczne raczki, czy może profesjonalne raki.
Raki, raczki czy nakładki? Nie daj się „wyślizgać” na szlaku!
Zimowa turystyka górska staje się coraz popularniejsza w Polsce. Rośnie też liczba pytań o to, co założyć na zimowe buty. Różnica między tymi trzema rozwiązaniami jest kolosalna to trochę tak, jakby porównywać hulajnogę, rower górski i samochód terenowy. Każdy z nich służy do czegoś innego.
1. Nakładki antypoślizgowe: miejski ratunek
Nakładki to zazwyczaj gumowe "podeszwy" z krótkimi, metalowymi wypustkami przypominającymi nity lub małe śrubki.
-
Gdzie ich używać? Wyłącznie na płaskim terenie. Idealnie sprawdzą się na oblodzonym chodniku w drodze do pracy, na spacerze w parku czy płaskiej leśnej ścieżce. Pamiętajmy o ich zdjęciu przed wejściem do sklepu, restauracji itp. Nakładki momentalnie niszczą podłogę.
-
Dlaczego NIE w góry? Ich konstrukcja nie trzyma się mocno buta. Przy nachyleniu terenu guma po prostu zsunie się z podeszwy, a Ty zostaniesz z niczym w najmniej odpowiednim momencie. Dodatkowo metalowe wypustki są za małe aby dać wsparcie przy podchodzeniu pod górkę! Nakładki ostatecznie można zabrać w górskie doliny jako rezerwowe zabezpieczenie na wypadek uszkodzenia raczków.
2. Raczki turystyczne: królowie Beskidów i Karkonoszy
To absolutny „must-have” dla 90% zimowych turystów w Polsce. Raczki to system łańcuszków i kilkunastu ząbków (o długości ok. 1 cm) mocowanych na elastycznej obręczy.
-
Gdzie ich używać? Beskidy, Karkonosze, Góry Stołowe, tatrzańskie doliny. Świetne na wydeptane, śliskie i umiarkowanie strome szlaki.
-
Zalety: Pasują do niemal każdych butów trekkingowych, są lekkie i zakłada się je w kilka sekund.
-
Ograniczenia: Gdy robi się naprawdę stromo (np. podejście na Świnicę czy Rysy), raczki przestają wystarczać. Brak „zębów atakujących” z przodu sprawia, że nie masz jak wbić się w twardy lód na stromiźnie.

Na zdjęciu raczki czyli najlepszy wybór dla początkujących, na wyprawy w tatrzańskie doliny.
3. Raki: sprzęt do zadań specjalnych
Raki to potężne narzędzie wykonane ze stali lub aluminium, posiadające 10 lub 12 długich i bardzo ostrych zębów. To już nie jest „dodatek”, to element ekwipunku wspinaczkowego.
-
Gdzie ich używać? Tatry Wysokie zimą, Alpy, strome żleby i miejsca, gdzie potknięcie może skończyć się kilkusetmetrowym zjazdem w dół.
-
Zalety: Bezkompromisowa przyczepność. Przednie zęby pozwalają dosłownie „wchodzić po ścianie” lodu. Raki mają też klapkę, która zapobiega przylepiania się mokrego śniegu. W raczkach takiego rozwiązania nie mamy.
-
Wady: Wymagają sztywnych butów (miękka podeszwa może doprowadzić do pęknięcia raka) oraz, co najważniejsze, umiejętności chodzenia. W rakach łatwo zahaczyć o nogawkę i stracić równowagę. Zrobić krzywdę ostrymi kolcami innemu turyście.
Szybka ściąga dla wędrowca
| Sprzęt | Najlepszy na... | Czy pasują do zwykłych butów? | Cena |
| Nakładki | Zimowy spacer po oblodzonym mieście | Tak | Tanie |
| Raczki | Zimowy weekend w Beskidach/Sudetach/Tatrzańskie Doliny | Tak (trekkingowe) | Przystępna |
| Raki | Zimowe wejście na Rysy / Tatry Wysokie | Nie (wymagają sztywnej podeszwy) | Wysoka |
Protip: Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z zimowymi górami i Twoim celem są popularne szlaki turystyczne, zainwestuj w dobrej jakości raczki. To najlepszy stosunek ceny do bezpieczeństwa. Raki zostaw sobie na czas, gdy poczujesz głód wysokogórskich wyzwań i przejdziesz kurs turystyki zimowej.
